Omvormers zonnepanelen

Zonnepanelen produceren stroom, maar om van deze stroom gebruik te kunnen maken heb je een omvormer voor zonnepanelen nodig. Deze zet de gelijkstroom van de zonnepanelen om naar wisselstroom die je in huis gebruikt. Een zonnepanelen omvormer installeren hoeft niet moeilijk te zijn en met een beetje kennis van elektra mag je in Nederland de omvormer zelf installeren. Vind je het toch te spannend? Vraag een elektricien voor de aansluiting in de meterkast! Hulp nodig bij het kiezen van de juiste zonnepanelen omvormer? Kijk eens op onze ‘alles over omvormers’ adviespagina.


Welke omvormer moet ik kiezen?

Welke omvormer geschikt is voor een specifieke situatie is afhankelijk van een aantal factoren. Enkele daarvan staan hieronder uitgelegd. Let op: Houd altijd rekening met de extra designregels van een omvormer!

Het aangesloten piekvermogen

Het piekvermogen van zonnepanelen wordt aangeduid in wattpiek (wp). Het vermogen van de omvormer mag iets lager liggen dan het vermogen van de zonnepanelen, omdat het piekvermogen alleen in de allerbeste omstandigheden wordt opgewekt. Dat komt dus niet zo vaak voor, en daar hoeft het vermogen van de omvormer ook niet op af afgestemd te worden. Het voordeel van een iets kleinere stringomvormer is dat deze vaak een lager opstartvoltage nodig heeft, waardoor hij eerder opstart en later afsluit. Te klein is echter ook niet fijn, omdat de omvormer niet meer omvormt dan het aangegeven AC uitgangsvermogen. Alle stroom die daarboven wordt opgewekt wordt dan afgetopt en 'verdwijnt'.

Heel simpel gezegd kies je het vermogen van de omvormer op wat het dichtst bij het aangesloten piekvermogen ligt, maar houd ook rekening met de afzonderlijke designregels van de omvormer! Elke omvormer heeft een datasheet, waarin staat hoeveel piekvermogen erop aangesloten mag worden. Let in de datasheet ook op het minimum en maximum aan te sluiten voltage en amperage!

Netaansluiting

Het is van belang na te gaan wat voor netaansluiting het huis heeft. Gaat het om een 1-fase netaansluiting van 1x35 ampère? Dan kunnen er groepen van maximaal 20 ampère (1/3e selectiviteit aanhouden!) worden geplaatst. De omvormer mag dus niet meer dan 20 ampère produceren. Er mogen wel meerdere omvormers naast elkaar gehangen worden, mits apart van elkaar afgezekerd, waarbij het opgetelde uitgangsamperage niet boven de 35 ampère uit komt! Gaat het om een 3-fase 3x25 ampère netaansluiting (3 fasen in huis? Gefeliciteerd! Je hebt krachtstroom!)? Dan is de maximale groep per fase 16 ampère (wederom 1/3e selectiviteit). Daarbij mogen per fase extra omvormers geïnstalleerd worden, mits apart afgezekerd, tot bij elkaar opgeteld 25 ampère uitgangsamperage per fase.

In de datasheet van de omvormer staat het uitgangsamperage vermeld.

Schaduw en dakindeling

Als er helemaal geen schaduw in het spel is, en de zonnepanelen liggen allemaal in dezelfde oriëntatie en hellingshoek, dan is een Growatt of SMA stringomvormer een prima keuze! Met minder stekkerverbindingen zijn deze systemen vaak minder storingsgevoelig.

Zijn er 2 verschillende orientaties of hellingshoeken? Of vangt de ene helft van het dak eerder schaduw dan de andere helft? Dan is een Growatt of SMA omvormer met 2 MPPT (trackers of strings) een goede optie. Er worden dan 2 series zonnepanelen aangesloten, waardoor de ene helft van de panelen geen 'last' heeft van schaduw op de andere helft van de set.

Is er verschuivende schaduw in het spel waardoor steeds een ander paneel het 'slechtst presterende' paneel is? Of zijn er veel verschillende hellingshoeken of oriëntaties? Dan kan een Solaredge of Enphase systeem uitkomst bieden.

Wat is het verschil tussen de merken omvormers?

Elk merk omvormer heeft zijn eigen specialiteit en prijsklasse.

Growatt - omvormers met een goede prijs kwaliteitverhouding

Growatt is een Aziatisch omvormermerk met een zeer goede prijs-kwaliteit verhouding. Deze omvormers zijn erg flexibel, starten vroeg op en sluiten laat af. Daardoor wordt de opbrengst gemaximaliseerd. Een paneel meer of minder is voor deze omvormers vaak geen enkel probleem. Daarnaast staat Growatt bekend om zijn stille omvormers door natuurlijke koeling via convectie.

SMA - Duitse kwaliteitsomvormers

SMA omvormers worden in Duitsland geproduceerd, dat zie je terug in de prijs, maar daar krijg je dan ook wat voor! Duitse kwaliteit in gebruikte materialen en onderdelen. Met SMA haal je nét iets meer vermogen uit je panelen door het slimme opti-track schaduwbeheer. Maar let op! Bij SMA komt het aangesloten piek wattage en voltage erg nauw.

Solaredge - technisch hoogstandje met effectief schaduwbeheer

Solaredge is een geliefde omvormer vanwege de zeer efficiënte omgang met schaduw. Deze omvormers werken alleen als ieder paneel is voorzien van een SolarEdge optimizer. Het voordeel is dan ook dat verschuivende schaduw waardoor telkens een ander paneel de slechtst presterende is, geen enkel probleem is voor de rest van de set! Daarnaast biedt Solaredge een veilige oplossing voor de hoge voltages die op het dak lopen. Als er iets mis is zakt het voltage terug naar 1 volt per paneel.

Op een Solaredge 1-fase omvormer worden minimaal 6 en maximaal 25 zonnepanelen aangesloten in 1 string, afhankelijk van het type power-optimizer. Op een Solaredge 3-fase omvormer worden minimaal 14 en maximaal 50 zonnepanelen aangesloten, wederom afhankelijk van het type power-optimizer.

Enphase micro-omvormers

Enphase omvormers onderscheiden zich doordat achter elk paneel een micro-omvormer zit. De stroom wordt dus direct op het dak omgezet naar wisselstroom. Het voordeel is minder hoge voltages op het dak en een effectief schaduwbeheer, maar let op! De omvormers toppen de stroom per paneel af, wat het systeem iets minder vergeeflijk maakt.

Serie geschakeld of Parallel geschakeld?

Vaak wordt de vraag gesteld of de zonnepanelen in serie of parallel worden aangesloten, waarbij vaak wordt gesteld dat parallel beter zou zijn in verband met schaduwval op de zonnepanelen. Dit is deels een misverstand. In het geval van een stringomvormer, zoals Growatt en SMA, wordt een lange serie gemaakt van alle panelen. Als op één paneel schaduw valt, zakt de prestatie van de gehele set in. Alleen een Enphase systeem is parallel geschakeld en heeft daarmee het probleem van schaduw op een paneel mooi opgelost. Solaredge werkt met optimizers op elk paneel. Daarmee worden de panelen wel in serie aangesloten, maar is per paneel een tracker toegevoegd, met dezelfde voordelen als een parallelschakeling, maar dan net iets flexibeler!

Hoe sluit ik een omvormer aan?

Het installeren van de omvormer lijkt heel ingewikkeld, maar het valt best mee! In Nederland mogen werkzaamheden aan de meterkast door een particulier verricht worden, zolang de zegels niet worden doorbroken. Voor de installatie van een omvormer hoeven in principe geen zegels doorbroken te worden! Let op! Volg altijd de instructies in de handleiding van de omvormer en voorkom problemen.

Heb je er toch geen vertrouwen in? Leg dan wel alvast de kabel tussen de omvormer en de meterkast, maar vraag een elektricien om de aansluiting in de meterkast te verzorgen!

Waar moet de omvormer komen?

Allereerst moet een omvormer opgehangen worden in een goed geventileerde ruimte, waar voldoende ruimte rondom de omvormer is, zodat deze zichzelf kan koelen. De achterwand is bij voorkeur van steen, omdat dit de warmte gemakkelijk laat afvoeren, stevig genoeg is om de omvormer aan op te hangen en brandwerend is!

Of dit dicht bij de zonnepanelen is, of dicht bij de meterkast maakt voor het rendement nauwelijks uit, dus kies vooral een plek die handig is!

Bekabeling

De omvormer is de verbindende factor tussen de zonnepanelen en de meterkast. Er komen solarkabels van de zonnepanelen naar de omvormer. Deze zijn voorzien van MC4 aansluitingen die in de omvormer geklikt worden. In de doos van de omvormer zit een 'AC stekker'. Deze stekker wordt aan grijze YMVK kabel gemonteerd.

Binnen handbereik van de omvormer wordt de werkschakelaar geplaatst, zodat altijd veilig aan de omvormer gewerkt kan worden.

De grijze YMVK kabel komt vervolgens uit bij de meterkast. Hierover vind je meer op de pagina 'bekabeling'.

Aansluiting in de meterkast

Een omvormer moet altijd op een vrije groep worden aangesloten. Is er een vrije groep in de meterkast aanwezig? Dan kan deze gewoon gebruikt worden. Is er geen vrije groep meer aanwezig in de meterkast, dan moet er een groep bijgeplaatst worden.

Wil je het echt helemaal netjes doen? Zorg dat de automaat waar de zonnepanelen op zitten een eigen aardlekschakelaar heeft, zoals de NEN1010 adviseert. Het is makkelijk om te kiezen voor een aardlekautomaat, dan is de installatieautomaat (groep) een aardlekschakelaar één unit.

Welke omvormer past bij jouw installatie?

Bij het kiezen van een omvormer kijk je niet alleen naar het merk of het uitgangsvermogen. Minstens zo belangrijk zijn het aangesloten wattpiekvermogen, het aantal strings of optimizerregels, het type netaansluiting en de vraag of je later nog een thuisbatterij wilt toevoegen. Zeker als je een bestaande omvormer wilt vervangen voor een hybride variant, is het slim om niet alleen naar de omvormer te kijken, maar naar het complete systeem eromheen.

In onderstaande tabel hebben we daarom de belangrijkste informatie per omvormerfamilie uit ons assortiment overzichtelijk naast elkaar gezet. Je ziet onder andere het vermogen, de PV-aansluitmogelijkheden, de belangrijkste designregels en voor welke situaties een bepaald systeem het meest logisch is. Zo kun je sneller bepalen of een Growatt, SMA, SolarEdge of Enphase oplossing het beste past bij jouw dak, installatie en toekomstplannen.

Omvormerfamilie Type Vermogensrange PV-aansluiting / architectuur MPPT / strings / optimizer-stringlengtes PV-dimensies / stringbereik Beste inzet Opmerkingen
Growatt MIN TL-XH 1-fase hybride omvormer 2,5–6,0 kW Klassieke stringomvormer met batterijaansluiting 2 MPPT’s 1 string per MPPT Afhankelijk van model ca. 5,0–12,0 kWp Max. 500 Vdc Voorbeeld MIN 3000 TL-XH: 6,0 kWp Beste vervanger voor een bestaande 1-fase stringomvormer als later of direct een batterij gewenst is Ondersteunt standalone batterijbedrijf en backup met SYN-50-XH-10.
Growatt MOD TL3-XH 3-fase hybride omvormer 3,0–10,0 kW Klassieke 3-fase stringarchitectuur met batterijaansluiting 2 MPPT’s 2 strings totaal Afhankelijk van model ca. 6–20 kWp Max. 1100 Vdc Voorbeeld MOD 5000TL3-XH BP: 10,0 kWp Beste route als je van een bestaande 3-fase stringomvormer naar Growatt-hybride wilt Gewone XH: geen backup. BP-versie: wel backup met backup box.
Growatt SPH TL3 BH-UP 3-fase hybride omvormer 4,0–10,0 kW Klassieke 3-fase stringarchitectuur met high-voltage batterij 2 MPPT’s 1 string per MPPT 6–15 kWp afhankelijk van model Startspanning 120 V Max. 1000 Vdc Sterke keuze als backup, exportlimit en 3-fase hybride werking belangrijk zijn UPS-functie geïntegreerd, 10 ms omschakeltijd.
SMA Sunny Boy Smart Energy 1-fase hybride omvormer 3,6–9,9 kW Hybride stringomvormer met geïntegreerde batterijfunctionaliteit 3 MPPT’s tot 6,0 kW 4 MPPT’s bij 8,0 / 9,9 kW 1 ingang per MPP 7,2–19,8 kWp MPP-bereik afhankelijk van model Gericht op flexibel dakontwerp Interessant als flexibiliteit op het dak en slim energiemanagement belangrijk zijn Kan ook zonder PV als batterijomvormer worden gebruikt.
SMA Sunny Tripower Smart Energy 3-fase hybride omvormer 5,0 / 6,0 / 8,0 / 10,0 kW 3-fase hybride stringomvormer Input A / input B Max. input voltage 1000 V Max. usable input power per model: 5.0: 4500 / 4500 W 6.0: 5400 / 5400 W 8.0: 7200 / 7200 W 10.0: 6000 / 12000 W MPP-bereik modelafhankelijk Beste 3-fase SMA-route voor hybride opslag en slim energiemanagement Back-upfunctie geïntegreerd.
SMA Sunny Boy Storage 1-fase batterij-omvormer 3,7 / 5,0 / 6,0 kW Geen PV-ingang; batterij-omvormer Niet van toepassing Geen PV-strings Kies dit alleen als de bestaande PV-omvormer kan blijven hangen en opslag AC-coupled wordt toegevoegd Geen hybride vervanger voor een bestaande stringomvormer.
SolarEdge Home Hub 1-fase 1-fase hybride / opslagomvormer Ca. 4 / 5 / 6 kW Optimizerarchitectuur Optimizer-stringlengtes afhankelijk van type optimizer: S440 / S500: min. 8, max. 25 S500B / S650B: min. 6, max. 25 Geen klassieke stringspanninglogica zoals bij Growatt of SMA; ontwerp op basis van optimizerregels Beste route als je 1-fase SolarEdge met batterij en backup wilt Werkt alleen in optimizerarchitectuur.
SolarEdge Home Hub 3-fase 3-fase hybride / opslagomvormer Ca. 5 / 8 / 10 kW Optimizerarchitectuur Optimizer-stringlengtes afhankelijk van type optimizer: S440 / S500: min. 16, max. 50 Home short string: min. 9, max. 20 S500B / S650B: min. 14, max. 50 Home short string: min. 8, max. 20 Geen klassieke MPPT/stringspanningvergelijking; ontwerp op basis van optimizerfamilie en stringregels Sterke 3-fase SolarEdge-route voor opslag, battery-only en backup Ook storage-only / battery-only mogelijk.
SolarEdge StorEdge 3-fase 3-fase opslagomvormer / optimizerarchitectuur 3-fase Optimizerarchitectuur Zelfde optimizerlogica als 3-fase SolarEdge-systemen: S440 / S500: min. 16, max. 50 S500B / S650B: min. 14, max. 50 Ontwerp op basis van optimizerregels Relevante route voor oudere / bestaande SolarEdge opslagarchitectuur Geen backupfunctie.
Enphase IQ8 + IQ Battery 5P AC-coupled ecosysteem met micro-omvormers Systeemniveau Micro-omvormers per paneel Niet van toepassing Geen strings / geen stringspanning Logisch als iemand bewust voor een volledig Enphase-ecosysteem kiest Niet vergelijken als klassieke hybride stringomvormer-vervanger.

Omvormer vervangen voor hybride?

Als je een bestaande omvormer wilt vervangen voor een hybride omvormer, is het belangrijk om te kijken of de nieuwe omvormer past bij het huidige aantal panelen, het aantal strings en het spanningsbereik van je installatie. Bij klassieke stringomvormers kijk je vooral naar MPPT’s, maximale stringspanning en aangesloten wattpiek. Bij SolarEdge draait het juist om de juiste optimizer-stringlengtes. En bij Enphase werk je niet met strings, maar met een volledig micro-omvormer ecosysteem.

Wil je daarnaast een batterij toevoegen, dan wordt ook batterijcompatibiliteit belangrijk. Sommige omvormers ondersteunen batterijgebruik zonder zonnepanelen op de hybride omvormer, sommige kunnen noodstroom leveren en andere hebben daarvoor extra artikelen nodig. Juist daarom is het slim om eerst de omvormerfamilie te kiezen die technisch bij jouw situatie past, en pas daarna het exacte model in kW uit te werken.

Vragen?

Neem gerust contact op via telefoon, e-mail of de chat rechts onderin! Onze specialisten helpen graag met de keuze voor de juiste omvormer!

Kiyoh reviews